12.5
Toelichting op de balans per 31 december
1. Beleggingen voor risico pensioenfonds
| Categorie |
Stand ultimo 2024 |
Aankopen/ Verstrek- kingen |
Verkopen/ aflossingen |
Her- waarderingen |
Overige mutaties |
Stand ultimo 2025 |
| Vastgoedbeleggingen |
242.034 |
92.860 |
-66.285 |
12.876 |
0 |
281.485 |
| Aandelen |
1.104.677 |
149.126 |
-203.504 |
60.539 |
0 |
1.110.838 |
| Vastrentende waarden |
1.017.076 |
1.307.570 |
-1.280.160 |
-36.634 |
528 |
1.008.380 |
| Derivaten |
-97.249 |
21 |
-20.385 |
-71.087 |
365 |
-188.335 |
| Overige beleggingen |
5.541 |
0 |
0 |
0 |
1.655 |
7.196 |
| Totaal beleggingen voor risico pensioenfonds |
2.272.079 |
1.549.577 |
-1.570.334 |
-34.306 |
2.548 |
2.219.564 |
| Schuldpositie derivaten (passiva zijde) |
121.943 |
|
|
|
|
219.925 |
| Totaal beleggingen voor risico pensioenfonds activa zijde |
2.394.022 |
|
|
|
|
2.439.489 |
Overige mutaties betreffen voor vastgoed een reallocatie, voor vastrentende waarden en derivaten de mutatie van de opgelopen rente en voor overige beleggingen de mutatie van de liquide middelen op de beleggingsrekeningen.
| Categorie |
Stand ultimo 2023 |
Aankopen/ Verstrek- kingen |
Verkopen/ aflossingen |
Herwaarderingen |
Overige mutaties |
Stand ultimo 2024 |
| Vastgoedbeleggingen |
235.596 |
15.840 |
-17.418 |
5.697 |
2.319 |
242.034 |
| Aandelen |
955.300 |
108.892 |
-170.029 |
212.833 |
-2.319 |
1.104.677 |
| Vastrentende waarden |
903.660 |
1.055.983 |
-973.865 |
29.205 |
2.093 |
1.017.076 |
| Derivaten |
-63.607 |
5.059 |
-7.465 |
-30.172 |
-1.064 |
-97.249 |
| Overige beleggingen |
7.438 |
0 |
0 |
0 |
-1.897 |
5.541 |
| Totaal beleggingen voor risico pensioenfonds |
2.038.387 |
1.185.774 |
-1.168.777 |
217.563 |
-868 |
2.272.079 |
| Schuldpositie derivaten (passiva zijde) |
104.303 |
|
|
|
|
121.943 |
| Totaal beleggingen voor risico pensioenfonds activa zijde |
2.142.690 |
|
|
|
|
2.394.022 |
Overige mutaties betreffen voor vastgoed een reallocatie, voor vastrentende waarden en derivaten de mutatie van de opgelopen rente en voor overige beleggingen de mutatie van de liquide middelen op de beleggingsrekeningen.
| Vastgoedbeleggingen |
|
|
|
31-12-2025 |
|
31-12-2024 |
| Indirecte vastgoedbeleggingen, zijnde participaties in beursgenoteerde en nietbeursgenoteerde beleggingsinstellingen die beleggen in vastgoed |
|
|
|
281.485 |
|
242.034 |
Ultimo boekjaar 2025 en/of 2024 bedragen de volgende posten meer dan 5,0% van de betreffende beleggingscategorie:
| |
|
|
2025 |
2024 |
| |
|
|
€ |
% |
€ |
% |
| Achmea Dutch Residential Fund |
|
|
25.712 |
9,1 |
23.948 |
9,9 |
| Altera Vastgoed Woningen |
|
|
47.120 |
16,7 |
42.100 |
17,4 |
| Amvest Residential Core Fund |
|
|
25.287 |
9,0 |
0 |
0,0 |
| CBRE Residential FGR |
|
|
97.638 |
34,7 |
43.401 |
17,9 |
| Vonovia SE |
|
|
7.456 |
2,6 |
18.193 |
7,5 |
| |
|
|
203.213 |
72,2 |
127.642 |
52,7 |
| Aandelen |
|
|
|
31-12-2025 |
|
31-12-2024 |
| Beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde beleggingsinstellingen die beleggen in aandelen |
|
1.110.838 |
|
1.104.677 |
Ultimo boekjaar 2025 en 2024 zijn er geen posten die meer dan 5% van de beleggingscatogrie zijn.
| Vastrentende waarden |
|
|
|
31-12-2025 |
|
31-12-2024 |
| (Staats)obligaties |
|
504.033 |
|
537.946 |
| Hypothecaire obligaties |
|
|
|
1.820 |
|
2.089 |
| Hypothekenfonds (DMFCO) |
|
|
|
122.234 |
|
121.805 |
Beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde beleggingsinstellingen die
beleggen in vastrentende waarden |
|
265.025 |
|
259.776 |
| Geldmarktfondsen |
|
|
|
115.268 |
|
95.460 |
| |
|
|
|
1.008.380 |
|
1.017.076 |
Ultimo boekjaar 2025 en/of 2024 bedragen de volgende posten meer dan 5,0% van de betreffende beleggingscategorie:
| |
|
|
2025 |
2024 |
| |
|
|
€ |
% |
€ |
% |
| US staatsobligaties |
|
|
152.165 |
15,1 |
149.644 |
14,7 |
| Nederlandse staatsobligaties |
|
|
133.905 |
13,3 |
99.771 |
9,8 |
| Euro staatsoligaties |
|
|
56.238 |
5,6 |
35.165 |
3,5 |
| Franse staatsobligaties |
|
|
44.143 |
4,4 |
117.591 |
11,6 |
| BlackRock ICS Euro Liq.fund |
|
|
64.528 |
6,4 |
51.783 |
5,1 |
| NN Euro Credit Fund |
|
|
142.791 |
14,2 |
137.972 |
13,6 |
| Hypothekenfonds (DMFCO) |
|
|
122.234 |
12,1 |
121.805 |
12,0 |
| |
|
|
716.004 |
71,0 |
713.731 |
70,1 |
| Derivaten |
|
|
Activa |
Passiva |
Stand ultimo 2025 |
| Rentederivaten |
|
|
26.649 |
219.127 |
-192.478 |
| Valutaderivaten |
|
|
4.940 |
764 |
4.176 |
| Aandelen derivaten |
|
|
0 |
17 |
-17 |
| Overige derivaten |
|
|
0 |
16 |
-16 |
| |
|
|
31.589 |
219.924 |
-188.335 |
| Derivaten |
|
|
Activa |
Passiva |
Stand ultimo 2024 |
| Rentederivaten |
|
|
23.956 |
105.871 |
-81.915 |
| Valutaderivaten |
|
|
724 |
16.053 |
-15.329 |
| Aandelen derivaten |
|
|
14 |
0 |
14 |
| Overige derivaten |
|
|
0 |
19 |
-19 |
| |
|
|
24.694 |
121.943 |
-97.249 |
Het pensioenfonds heeft eind 2025 € 1,2 miljoen aan onderpand ontvangen in de vorm van liquiditeiten (eind 2024: € 2,9 miljoen) en € 1,8 miljoen in de vorm van (staats) obligaties als gevolg van positieve waardeontwikkeling van de derivaten (eind 2024: € 2,0 miljoen). Het ontvangen onderpand staat niet ter vrije beschikking.
Het pensioenfonds heeft eind 2025 € 90,6 miljoen aan onderpand verstrekt in de vorm van liquiditeiten (eind 2024: € 18,5 miljoen) en heeft € 157,1 miljoen aan onderpand verstrekt in de vorm van (staats) obligaties (eind 2024: € 142,8 miljoen) en € 52,6 miljoen initial margin (eind 2024: € 56,7 miljoen) als gevolg van negatieve waardeontwikkeling van derivaten. De verstrekte (staats)obligaties zijn verantwoord onder de vastrentende waarden.
Securities lending
Het pensioenfonds stelt een deel van de aandelen- en obligatiebeleggingen beschikbaar voor het in bruikleen geven van effecten. Het pensioenfonds behoudt het economisch eigendom en zijn derhalve opgeomen op de balans onder de betreffende categorie. Per balansdatum is een bedrag van € 136,3 miljoen aan obligaties en € 25,3 miljoen aan aandelen uitgeleend (2024: een bedrag van € 13,0 miljoen aan obligaties en € 36,6 miljoen aan aandelen is uitgeleend). Het pensioenfonds heeft hiervoor € 169,6 miljoen aan fondsen als collateral ontvangen (2024: 51,9 miljoen).
| Overige beleggingen |
|
|
|
31-12-2025 |
|
31-12-2024 |
| Depotbanken |
|
7.196 |
|
5.541 |
Methodiek bepaling marktwaarde
In onderstaande tabel is aangegeven op welke manier de marktwaarden zijn afgeleid.
| Per 31 december 2025 |
|
Level 1
Directe marktnotering |
Level 2
Onafhankelijke taxaties |
Level 3
Netto contante waarde |
Level 4
Andere methode |
Stand ultimo 2025 |
| Categorie |
|
|
|
|
|
|
| Vastgoedbeleggingen |
|
85.728 |
0 |
0 |
195.757 |
281.485 |
| Aandelen |
|
1.110.838 |
0 |
0 |
0 |
1.110.838 |
| Vastrentende waarden |
|
886.146 |
0 |
0 |
122.234 |
1.008.380 |
| Derivaten |
|
-17 |
0 |
-188.318 |
0 |
-188.335 |
| Overige |
|
0 |
0 |
0 |
7.196 |
7.196 |
| |
|
|
|
|
|
|
| Totaal belegd vermogen |
|
2.082.695 |
0 |
-188.318 |
325.187 |
2.219.564 |
| Per 31 december 2024 |
|
Level 1
Directe marktnotering |
Level 2
Onafhankelijke taxaties |
Level 3
Netto contante waarde |
Level 4
Andere methode |
Stand ultimo 2024 |
| Categorie |
|
|
|
|
|
|
| Vastgoedbeleggingen |
|
132.585 |
0 |
0 |
109.449 |
242.034 |
| Aandelen |
|
1.104.677 |
0 |
0 |
0 |
1.104.677 |
| Vastrentende waarden |
|
895.271 |
0 |
0 |
121.805 |
1.017.076 |
| Derivaten |
|
0 |
0 |
-97.265 |
16 |
-97.249 |
| Overige |
|
0 |
0 |
0 |
5.541 |
5.541 |
| |
|
|
|
|
|
|
| Totaal belegd vermogen |
|
2.132.533 |
0 |
-97.265 |
236.811 |
2.272.079 |
2. Vorderingen en overlopende activa
| |
|
2025 |
2024 |
| Te vorderen dividend |
|
1.236 |
|
998 |
|
| Te vorderen dividendbelasting |
|
2.732 |
|
2.030 |
|
| Vorderingen uit hoofde van effectentransacties |
|
1.286 |
|
1.069 |
|
| Collateral |
|
90.439 |
|
18.504 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Subtotaal: beleggingsdebiteuren |
|
95.693 |
|
22.601 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Vorderingen uit hoofde van waardeoverdrachten |
|
267 |
|
76 |
|
| Vorderingen op ondernemingen |
|
407 |
|
1.228 |
|
| Uitkeringen |
|
64 |
|
72 |
|
| Banken |
|
13 |
|
28 |
|
| Overige debiteuren |
|
304 |
|
39 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Totaal vorderingen en overlopende activa |
|
|
96.748 |
|
24.044 |
Alle vorderingen en overlopende activa hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.
3. Liquide middelen
| |
|
2025 |
2024 |
| ING Bank N.V. |
|
891 |
|
636 |
|
| |
|
|
891 |
|
636 |
De liquide middelen staan ter vrije beschikking van het fonds. Ze zijn onmiddelijk opeisbaar, dan wel hebben een looptijd korter dan twaalf maanden. Er is geen intraday kredietfaciliteit overeen gekomen met ING Bank B.V.
4. Stichtingskapitaal en reserves
| |
|
2025 |
2024 |
| Algemene reserve |
|
|
|
|
|
| Stand per 1 januari |
|
624.356 |
|
524.025 |
|
| Saldobestemming boekjaar |
|
172.921 |
|
100.331 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Stand per 31 december |
|
|
797.277 |
|
624.356 |
| |
|
|
|
|
|
| Totaal eigen vermogen * |
|
|
797.277 |
|
624.356 |
| |
|
|
|
|
|
| Het minimaal vereist eigen vermogen bedraagt |
|
65.819 |
104,3% |
65.367 |
104,3% |
| Het vereist eigen vermogen bedraagt |
|
367.171 |
124,2% |
398.047 |
123,9% |
| De dekkingsgraad is |
|
|
152,5% |
|
137,4% |
| De beleidsdekkingsgraad is |
|
|
146,0% |
|
141,2% |
De vermogenspositie van het fonds ultimo boekjaar kan worden gekarakteriseerd als voldoende, omdat de beleidsdekkingsgraad ultimo boekjaar van 146,0% hoger is dan de dekkingsgraad behorende bij het vereist eigen vermogen (VEV) van 124,2%
Het vereist vermogen is te beschouwen als de wettelijk vereiste solvabiliteitsmarge. Ultimo 2025 is het stichtingskapitaal vermeerderd met de algemene reserve van het fonds en is hoger dan het minimaal vereist eigen vermogen.
Herstelplan
Het fonds is sinds eind 2021 uit herstel, waarmee de verplichting om een herstelplan op te stellen is vervallen.
5. Voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds
| |
|
2025 |
2024 |
| Stand per 1 januari |
|
1.621.580 |
|
1.483.403 |
|
| Mutatie via staat van baten en lasten |
|
-142.448 |
|
138.177 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Stand per 31 december |
|
|
1.479.132 |
|
1.621.580 |
Ontwikkeling van de voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds
| |
|
2025 |
2024 |
| Stand per 1 januari |
|
1.621.580 |
|
1.483.403 |
|
| Wijziging rentecurve |
|
-261.141 |
|
28.193 |
|
| Benodigde intresttoevoeging |
|
38.369 |
|
51.683 |
|
| Toevoeging pensioenopbouw |
|
51.100 |
|
43.176 |
|
| Binnenkomende waardeoverdrachten |
|
18.003 |
|
17.031 |
|
| Uitgaande waardeoverdrachten |
|
-967 |
|
-901 |
|
| Uitkeringen |
|
-60.206 |
|
-56.488 |
|
| Actuarieel resultaat op sterfte |
|
803 |
|
-1.167 |
|
| Actuarieel resultaat op arbeidsongeschiktheid |
|
-1.031 |
|
-1.614 |
|
| Actuarieel resultaat op mutaties |
|
-211 |
|
-488 |
|
| Toeslagverlening actieven |
|
72.844 |
|
61.698 |
|
| Wijziging actuariële grondslagen en/of methoden |
|
0 |
|
-2.965 |
|
| Overige mutaties technische voorzieningen |
|
-11 |
|
19 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Stand per 31 december |
|
1.479.132 |
|
1.621.580 |
|
De vergelijkende cijfers zijn aangepast door het separaat vermelden van de voorziening operationele kosten.
De afname toename van de technische voorziening voor risico fonds over boekjaar 2025 bedraagt 142.448.
Het verloop van de technische voorziening voor risico fonds is geanalyseerd op basis van de rentecurve ultimo 2025 en de daaruit afgeleid forwardcurve. Voor het verloop geldt dat de UFR-methodiek geen invloed heeft op de omvang van de mutaties die gedurende het jaar plaatsvinden. Het effect van deze wijziging vindt plaats per einde 2025 en is verantwoord onder de post 'Wijziging rentecurve'.
De benodigde intresttoevoeging is gebaseerd op de 1-jaarsrente van 2,330% (2024: 3,439%) uit de DNB-rentetermijnstructuur ultimo boekjaar.
Onder pensioenopbouw is opgenomen de actuarieel berekende waarde van de diensttijdopbouw. Dit is het effect op de voorziening pensioenverplichtingen van de in het verslagjaar opgebouwde nominale rechten ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen. Verder is hierin het effect van de individuele salarisontwikkeling begrepen.
De toeslagverlening per 1 januari 2026 voor alle deelnemers bedraagt 2,9%. Tevens is 1,5% van de totale technische voorziening voor inhaaltoeslagen toegekend (23 miljoen). Daarmee is 88,0% van de totale gemiste toeslagen gerepareerd. In totaliteit stijgt de voorziening hierdoor met 72.844.
De voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds is als volgt opgebouwd
| |
|
Voorziening |
Aantal 2025 |
Voorziening |
Aantal 2024 |
| Actieve deelnemers |
|
589.424 |
2.424 |
709.390 |
2.273 |
| Gewezen deelnemers met premievrije aanspraken |
|
158.041 |
759 |
189.259 |
746 |
| Pensioengerechtigden |
|
731.667 |
1.753 |
722.931 |
1.738 |
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
1.479.132 |
4.936 |
1.621.580 |
4.757 |
6. Voorziening operationele kosten
| |
|
2025 |
2024 |
| Stand per 1 januari |
|
40.672 |
|
37.149 |
|
| Wijziging rentecurve |
|
-6.542 |
|
708 |
|
| Benodigde intresttoevoeging |
|
959 |
|
1.290 |
|
| Waardeovernames |
|
450 |
|
426 |
|
| Waardeoverdrachten |
|
-24 |
|
-23 |
|
| Toevoeging voorziening toekomstige kosten |
|
1.184 |
|
996 |
|
| Vrijval excassokosten |
|
-1.502 |
|
-1.407 |
|
| Actuarieel resultaat op sterfte |
|
58 |
|
5 |
|
| Actuarieel resultaat op arbeidsongeschiktheid |
|
30 |
|
9 |
|
| Actuarieel resultaat op mutaties |
|
-7 |
|
-12 |
|
| Toeslagverlening |
|
1.820 |
|
1.540 |
|
| Wijziging actuariële grondslagen en/of methoden |
|
0 |
|
-74 |
|
| Overige mutaties technische voorzieningen |
|
-76 |
|
65 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Stand per 31 december |
|
|
37.022 |
|
40.672 |
7. Overige technische voorzieningen
| Ziekenvoorziening |
|
2025 |
2024 |
| Stand per 1 januari |
|
5.318 |
|
2.543 |
|
| Wijziging rentecurve |
|
-525 |
|
159 |
|
| Wijziging actuariële grondslagen en/of methoden |
|
0 |
|
-3 |
|
| Overige mutaties technische voorzieningen |
|
-3.056 |
|
2.619 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Stand per 31 december |
|
|
1.737 |
|
5.318 |
De ziekenvoorziening is in 2025 gedaald van 5.318 naar 1.737. Dit betreft de voorziening voor deelnemers die langer dan 42 weken ziek zijn maar nog niet arbeidsongeschikt. Het aantal zieke deelnemers is in 2025 gedaald van 11 naar 6 en vormt daarmee de primaire oorzaak van de daling van de ziekenvoorziening.
| |
|
2025 |
2024 |
| Totaal technische voorzieningen |
|
|
1.517.891 |
|
1.667.570 |
8. Derivaten passiva
| |
|
2025 |
2024 |
| Derivaten passiva |
|
219.925 |
|
121.943 |
|
| |
|
|
219.925 |
|
121.943 |
9. Kortlopende schulden en overlopende passiva
| |
|
2025 |
2024 |
| Schulden uit hoofde van effectentransacties |
|
0 |
|
358 |
|
| Schulden uit hoofde van ontvangen collateral |
|
0 |
|
2.020 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Subtotaal: beleggingscrediteuren |
|
0 |
|
2.378 |
|
| |
|
|
|
|
|
| Belastingen en sociale premies |
|
1.417 |
|
1.327 |
|
| Schuld aan onderneming |
|
55 |
|
291 |
|
| Schulden inzake pensioenuitvoerings- en administratiekosten |
|
555 |
|
791 |
|
| Nog te muteren waardeoverdrachten |
|
8 |
|
46 |
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
2.035 |
|
4.833 |
Alle schulden hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.
Niet in de balans opgenomen verplichtingen
Contracten
Er zijn meerjarige contracten afgesloten met de vermogensbeheerders en de administrateur die jaarlijks opzegbaar zijn. De verwachte kosten 2026 liggen in lijn met 2025.
Niet uit de balans blijkend rechten en verplichtingen
Het fonds heeft eind 2025 € 1,2 miljoen aan onderpand ontvangen in de vorm van liquiditeiten (eind 2024: € 2,9 miljoen) en € 1,8 miljoen in de vorm van (staats) obligaties als gevolg van positieve waardeontwikkeling van de derivaten (eind 2024: € 2,0 miljoen).
Het fonds heeft eind 2025 € 90,6 miljoen aan onderpand verstrekt in de vorm van liquiditeiten (eind 2024: € 18,5 miljoen) en € 157,1 miljoen aan onderpand verstrekt in de vorm van (staats) obligaties (eind 2024: € 142,8 miljoen) en € 52,6 miljoen initial margin (eind 2024: € 56,7 miljoen) als gevolg van negatieve waardeontwikkeling van derivaten. De verstrekte (staats) obligaties zijn verantwoord onder de vastrentende waarden.
Verbonden partijen
Er is sprake van een relatie tussen het fonds, de aangesloten ondernemingen en hun bestuurders. Er zijn geen leningen verstrekt aan, noch is er sprake van vorderingen op, (voormalige) bestuurders. De bestuurders nemen deel aan de pensioenregeling van het fonds op basis van de voorwaarden in het pensioenreglement.
Gebeurtenissen na balansdatum
Er hebben zich na het opmaken van de jaarrekening geen gebeurtenissen van betekenis voorgedaan die nadere informatie geven over de feitelijke situatie op balansdatum.
